GV: Đỗ Thị Thu Hà
Tổ: Ngữ Văn
TIẾNG GÀ TRƯA

Tiết 54- 55
(Xu�n Quy`nh)
I. Đọc và tìm hiểu chú thích
1. Tác giả.
- Xuân Quỳnh (1942 -1988): Quê ở làng La Khê, Hà Đông, Hà Tây.
- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam.
- Thơ bà thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị, thể hiện trái tim giàu yêu thương và khát khao hạnh phúc.
Xuân Quỳnh
(1942 - 1988)
Nhà Thơ Xuân Quỳnh
Văn bản:
TIẾNG GÀ TRƯA
(Xuân Quỳnh)
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
" Cục .cục tác cục ta"
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Tiếng gà trưa
ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng






Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng
Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
Ôi caí quần chéo go
Ông rộng dài quét đất
Cái áo cánh trúc bâu
đi qua nghe sột soạt
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
ổ trứng hồng tuổi thơ


I. Đọc và tìm hiểu chú thích
Tác giả
Tác phẩm.
Bài thơ được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ.
In lần đầu trong tập “Hoa dọc chiến hào” (1968)
Thể thơ: 5 chữ, tự do, có chỗ biến đổi linh hoạt.
I. Đọc và tìm hiểu chú thích

Cảm hứng của tác giả được khơi gợi từ sự việc gì?
Mạch cảm xúc của bài thơ diễn biến như thế nào?
Tiếng gà trưa vọng vào tâm trí anh chiến sĩ và khơi gợi cảm xúc.
Mạch cảm xúc:
Trên đường hành quân, anh chiến sĩ nghe tiếng gà nhảy ổ và thấy tâm hồn xao động.
Tiếng gà trưa gợi nhớ về tuổi thơ và tình bà cháu.
Tiếng gà trưa đi vào cuộc chiến đấu cùng người chiến sĩ, làm sâu sắc thêm tình quê hương, đất nước
-
I. Đọc và tìm hiểu chú thích

Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
" Cục .cục tác cục ta"
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Âm thanh tiếng gà trưa gợi lên trong anh chiến sĩ điều gì?
Tại sao trong muôn vàn âm thanh của làng quê, âm thanh tiếng gà trưa lại gợi xao động trong lòng người chiến sĩ ?

1. Tiếng gà trưa và sự xao động trong tâm hồn người chiến sĩ

Tiếng gà trưa và sự xao động trong tâm hồn người chiến sĩ.
- Âm thanh tiếng gà trưa vọng vào tâm trí khơi gợi cảm xúc:
+ Nghe nắng trưa xao động
+ Nghe bàn chân đỡ mỏi
+ Nghe gọi về tuổi thơ
- Tiếng gà trưa là âm thanh quen thuộc gợi cuộc sống thanh bình, ấm cúng, vui tươi.
2. Tiếng gà trưa gọi về tuổi thơ và tình bà cháu.
Tiếng gà trưa đã làm sống dậy những kỉ niệm nào của tuổi thơ?
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng.

Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng.
II. Đọc - hiểu văn bản
2. Tiếng gà trưa gọi về tuổi thơ và tình bà cháu.
+ Ổ rơm hồng đầy trứng.
+ Những chú gà mái mơ,
mái vàng xinh xắn.
+ Tò mò xem trộm trứng
bị bà mắng.
 Tuổi thơ êm ấm,
hồn nhiên, trong sáng
2. Tiếng gà trưa gọi về tuổi thơ và tình bà cháu.
Hình ảnh người bà và tình bà cháu:
+ Bà:
Mắng cháu vì thương và lo cho cháu.
Bà tần tảo, chắt chiu, chịu thương chịu khó.
- Bà lo lắng cho đàn gà vì mong cháu có quần áo mới.








Bà hết lòng thương yêu cháu.
+ Cháu: yêu quý, biết ơn, kính trọng bà.
Tình bà cháu thắm thiết, chân thành, cảm động.
Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp

Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới.

3. Những suy tư gợi lên từ tiếng gà trưa
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng.

Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ
Tiếng gà trưa mang lại hạnh phúc, làm sống dậy những tình cảm đẹp.
Ước mơ tuổi thơ đi vào giấc mơ hồng, hạnh phúc giản dị trở thành động lực để chiến đấu, hi sinh.
Mục đích chiến đấu vừa cao cả, vừa giản dị: bảo vệ Tổ quốc cũng chính là bảo vệ những gì thân thương nhất.
Tiếng gà trưa
Gợi những suy tư
Về hạnh phúc
Về mục đích cuộc chiến đấu
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
ổ trứng hồng tuổi thơ
Hạnh phúc bắt nguồn từ những điều giản dị, tốt đẹp hàng ngày
Vì những điều to lớn và những điều giản dị
- Yêu gia đình , yêu quê hương đất nước,yêu những điều giản dị trong cuộc sống hàng ngày
- Có suy nghĩ đúng đắn về hạnh phúc và mục đích sống
III. Tổng kết – Ghi nhớ/ tr151
Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước.
Bài thơ theo thể 5 tiếng có cách diễn đạt tình cảm tự nhiên và nhiều hình ảnh bình dị, chân thực.
IV. Luyện tập - Củng cố
Hình ảnh nổi bật xuyên suốt bài thơ là gì?

A. Tiếng gà trưa.
B. Quả trứng hồng.
C. Người bà.
D. Người chiến sĩ.
A.
IV. Luyện tập - Củng cố
2. Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ Tiếng gà trưa là:
A. Ngôn ngữ cô đọng, hàm súc.
B. Cách diễn đạt tự nhiên với những hình ảnh giản dị, chân thực.
C. Sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hóa có giá trị biểu cảm cao.
D. Sử dụng rộng rãi lối liên tưởng, tưởng tượng.
B
N
I
G
I
AA
D
T
U
Ơ
Ô
I
T
H
T
Ư
N
H
Ê
G
Q
U
Ơ
Ơ
Đ
N
Â
C
T
N
H
H
I
A
U
B
C
Á
N
H
I
I
G
A
Đ
N
G
A
U
C
R
M
N
H
Ê
I
I
A
Đ
G
C
M
N
H
Y
Ô
T
U
U
Â
C
B
R
T
Ư
N
N
H
G
G
R
Ô
H
C
N
H
H
I
Ê
D
A
A
C
O
Ọ
O
Luyện tập - Củng cố
Ư


Học thuộc bài thơ.
Nắm nội dung, nghệ thuật của bài thơ.
Nêu cảm nhận của em về tình bà cháu trong bài thơ.
Soạn bài: Một thứ quà của lúa non: Cốm
V. Hướng dẫn học tập.